سينهالي تأليف كرد. مأخذ اولي سانسكريتي و دومي پالي بود.
و. چين
انديشه و عمل پزشكي در چين در اين عصر بهوسيلهٴ پنج نفر عرضه شد، وانگ لي، چيا مينگ، تاي سسوـ كونگ، يوآن كونگ، چو شيائو.
وانگ لي، رسالهاي در باب تب نوشت شامل 397 نسخه و دستور پزشكي. چيا مينگ را بايد پيشاهنگ چيني لوئيجي كورنارو دانست، كه رسالهاش دربارهٴ پرهيز غذايي يا دستورنامهاي براي طول عمر، هنگامي كه خودش بيشتر از صد سال داشت به نخستين امپراتور سلسلهٴ مينگ اهدا شده است! رسالههاي طبي متعددي به تاي سسو ـ كونگ منسوب است، كه گفته ميشود بهترين شاگرد چوـ تان ـ چئي بود. يوآن كونگ قيافهشناس بود. چوشيائو پسر كوچك امپراتور مينگ در حدود 1378 يك رسالهٴ طبي مفصل و در سال 1406
گياهنامهٴ قحطي را تأليف كرد؛ بهعلاوه، به آزمايشهايي در زمينهٴ كشاورزي پرداخت تا منابع غذايي تازهاي براي مردم در ايام قحطي فراهم سازد.
درمورد كُره هيچ مطلب قابل ذكري نداريم. البته در كُره هم مانند چين كتاب ادويهٴ مفردهٴ تازهاي مورد استفاده قرار گرفت. پزشكان كُره ناچار به آموختن چيني بودند. از انتشار افكار طبي به زبان كُرهاي تا اين زمان اطلاعي نداريم.
در مورد وجود پزشكان يهودي در چين ¿ قسمت ب ـ6 در بالا.
ز. ژاپن
يورين، راهب بودايي مجموعهاي از نسخههاي طبي را بهزبان ژاپني تأليف كرد، كه بيشتر از مآخذ چيني اقتباس شده بود. ماجيما سئيگان (وفات: 1379)، بنيانگذار مكتب چشمپزشكي ژاپن بود. روشها اصلاً چيني بود، ولي بهتدريج، بهوسيلهٴ پزشكان ژاپني تعديل شد، گرچه سنّت آن بيشتر در خانوادهها و بهصورت غيرمكتوب باقي ماند، يا بههر حال تا چند قرن انتشار نيافت.
در اواخر اين قرن طب ژاپني پيدايش خود را بر شالودهٴ چيني آغاز كرد. اين طب هنوز دراصل چيني بود، ولي با طعم ژاپني.
بررسي موضوعي
بخشهاي زيرين به مثابهٴ پيوستي بر گزارش جغرافيايي فوقالذكر درنظر گرفته شده است و جهات اصلي كارهاي پزشكي را بهترتيب موضوعي بيان ميكند. هيچ تلاشي براي تكميل آن نشده، چون يك بررسي كامل بسيار مفصل و تاحدي بيفايده خواهد بود. اين امر چندان